Peter Oud
Training en Coaching
Mijn stemmen en mijn levensverhaal
Misbruik en pesten
De visie dat stemmen kunnen voortkomen uit een ingrijpende levensgebeurtenis, spreekt mij erg aan. Ik weet nog goed dat ik acht jaar oud was en mijn zusje een jaar jonger. Onze moeder vertelde ons dat papa en mama uit elkaar gingen, omdat ze niet meer van elkaar hielden.
We waren allebei verdrietig en zochten steun bij onze ouders. Mijn zusje kreeg die steun, maar tegen mij werd gezegd dat ik groot en sterk moest zijn voor mijn zusje. Wanneer mijn zusje erbij was, liet ik mijn verdriet niet meer zien. Ik hield me groot en sterk en steunde haar.
Ik nam die taak heel serieus. Een paar dagen later trof ik mijn vader ’s nachts huilend op de bank aan.
Zelf was ik verdrietig naar beneden gekomen, maar toen ik zag dat mijn vader huilde, trok ik de conclusie
dat ik ook voor hem groot en sterk moest zijn. Ik ging hem troosten.
Met mijn moeder was het een heel ander verhaal. Het leek alsof wij van verschillende planeten kwamen.
Nadat mijn ouders uit elkaar waren gegaan, leek dit alleen maar erger te worden. Ik kon bij haar niet terecht met mijn verdriet. Daar was geen ruimte voor.
Zo leerde ik niet om met mijn eigen emoties om te gaan. Tegelijkertijd nam ik steeds meer afstand van mijn ouders en mijn zusje. We communiceerden nauwelijks nog en ik voelde me niet veilig. Ondanks alles bleef mijn loyaliteitsgevoel naar mijn gezin groot. Ik bleef bij hen wonen, ook na pogingen van Jeugdzorg om mij uit huis te plaatsen.
Er werd vaak gezegd dat mensen zich geen zorgen om mij hoefden te maken, omdat ik zo’n lieve, vrolijke en sterke meid was. Ik zou er wel komen. Ik was er immers altijd voor anderen.
De Stemmen
Op een gegeven moment gingen twee stemmen een rol in mijn leven spelen.
De stemmen waren voor mij als een soort ouders. Een man en een vrouw bij wie ik verdrietig mocht zijn.
Ze bekommerden zich om mij, moedigden mij aan, gaven tips en adviezen en luisterden naar mij.
Ik voelde me daardoor niet meer zo alleen en voelde me door hen serieus genomen.
Het werd steeds moeilijker om dingen van mijn eigen ouders aan te nemen. Waarom zou ik luisteren naar mensen die mij niets konden geven, terwijl er twee stemmen waren die mij wel serieus namen en mij in mijn waarde lieten? Hierdoor werd de afstand tussen mijn ouders en mij in de loop der jaren steeds groter.
Misbruik, pesten en een verandering in de stemmen
Op mijn vijftiende werd ik tijdens een verjaardag van een klasgenoot dronken. Een klasgenoot heeft daar misbruik van gemaakt en mij aangerand.
Vanaf dat moment veranderden de stemmen. De positieve, helpende en ondersteunende stemmen werden steeds negatiever, kritischer en uiteindelijk ook bedreigend.
Ook in mijn jeugd werd ik veel gepest. Ik was de kleinste en jongste van de groep, droeg niet de hipste kleding en was door het intensieve turnen behoorlijk gespierd. Op latere leeftijd werd ik opnieuw gepest, bijvoorbeeld vanwege een gebrek aan kennis of juist omdat anderen mij een betweter vonden. Ook dit werd een terugkerend thema in de stemmen, waarmee ik dagelijks werd geconfronteerd.
De stemmen maakten het moeilijker om me op school en later op mijn werk te concentreren.
Van mezelf was ik al perfectionistisch, maar door de stemmen ging ik alles nog meerdere keren controleren. Zelfs wanneer ik iets drie keer had gecontroleerd, bleef ik zoeken naar goedkeuring van anderen, omdat de stemmen mij vertelden dat ik niets goed deed.
Op school werd mij ooit gevraagd of ik mezelf beschadigde. Ik wist op dat moment niet eens dat mensen zichzelf iets konden aandoen. Vanaf dat moment werd zelfbeschadiging een thema in de stemmen. Ze begonnen me dagelijks te vertellen dat ik mezelf iets moest aandoen. Een korte periode heb ik daar ook aan toegegeven, omdat ik niet wist wat ik anders moest doen. De stemmen hadden tot dan toe immers vaak goede adviezen gegeven.
Op mijn zeventiende werd ik verkracht door een jongen die ik vanaf mijn vierde kende en die mijn beste vriend had moeten zijn.
Vanaf dat moment voelde het alsof ik alleen nog maar goed was voor seks.
Ik vond het daarna heel moeilijk om relaties aan te gaan. Wanneer ik een relatie had, zeiden de stemmen dat de ander alleen maar uit was op seks. Ze vertelden me ook dat ik lelijk was en dat iemand mij zou verlaten zodra diegene mij naakt zou zien. Hierdoor heb ik eigenlijk nooit een relatie kunnen behouden.
De eerste hulpverlening
Op mijn negentiende kwam ik bij de GGZ terecht. Inmiddels had ik bedacht dat stemmen horen niet normaal was. Ik durfde er daarom niets over te vertellen aan mijn behandelaren.
Ik kwam in een jongvolwassenengroep terecht, waar ik een meisje van mijn leeftijd ontmoette dat ook stemmen hoorde. Door haar durfde ik voor het eerst open te zijn over mijn eigen stemmen.
Mijn psycholoog verwees mij meteen door naar een psychiater, die direct een antipsychoticum voorschreef.
Na veel discussie over de dosering vroeg een andere psychiater mij op een gegeven moment of ik voor een week extra medicatie in een lagere dosering kwam halen om een suïcidepoging te kunnen doen.
Tot dat moment wist ik niet eens dat mensen zichzelf van het leven konden beroven. Vanaf dat moment werd dit een nieuw thema voor de stemmen.
Ik kreeg dagelijks te horen dat ik mijn leven moest beëindigen en dat ik het niet waard was om op deze wereld rond te lopen.
De antipsychotica hadden helaas geen effect op de stemmen.
Zowel bij de eerder genoemde behandelaren als tijdens een klinische behandeling van een jaar werd nauwelijks over de stemmen gesproken. Ik kreeg wel EMDR voor de verkrachting die ik had meegemaakt. Daarna verdwenen de seksueel getinte opmerkingen van de stemmen.
Voordat ik de klinische behandeling verliet, werd de antipsychotica volledig afgebouwd. Binnen enkele maanden ging het echter weer mis en kwam ik bij een psychiater in het ziekenhuis terecht. Tijdens het eerste gesprek dissocieerde ik al. Toen degene die met mij mee was vertelde dat ik stemmen hoorde, kreeg ik opnieuw antipsychotica voorgeschreven. Ook deze psychiater sprak echter nauwelijks met mij over de stemmen.
Op zoek naar wat wel hielp
Daarna kwam ik bij mijn huidige behandelaar van PsyQ terecht. Tijdens verschillende opnames zijn we op zoek gegaan naar medicatie die hielp tegen mijn andere psychotische verschijnselen. Na lang zoeken is dat gelukkig gelukt. Mijn behandelaar hoopte dat de medicatie ook effect zou hebben op de stemmen, maar helaas was dat niet het geval.
In deze periode kwam ik via een Acute Deeltijd Behandeling in aanraking met een stemmenhoordersgroep. Met een beetje doordrammen bij mijn SPV’er heb ik me aangemeld.
Voor het eerst kon ik daar vrijuit over mijn stemmen praten. Dat was een enorme opluchting. Alleen al wanneer ik in de groep was, werden de stemmen minder. Toch had ook de groep geen pasklaar antwoord op de vraag hoe ik de stemmen helemaal kwijt kon raken.
Het gesprek met Peter
In augustus 2015 was ik in crisis en had ik meerdere dagen contact met de crisisdienst. Op een dag belde Peter Oud mij op. Ik vertelde hem dat ik veel last had van stemmen.
Hij vertelde mij een bijzonder verhaal over een cliënt uit zijn stemmenhoordersgroep. Hij legde uit dat stemmen mogelijk kunnen voortkomen uit een ingrijpende of traumatische levensgebeurtenis en dat ze iets duidelijk kunnen proberen te maken. Wanneer je de stemmen negeert, kunnen ze volgens deze visie op een negatieve manier aandacht proberen te krijgen.
Hij vertelde dat het misschien kon helpen om de stemmen niet langer te negeren, maar ze juist op een positieve manier te benaderen. Hij vertelde mij het verhaal van Monika uit zijn groep.
Ik werd heel rustig van dit gesprek.
Die avond vroeg ik de stemmen of ze bij mij op de bank wilden komen zitten om samen een film te kijken.
Het werd stil. Er was wat gemompel, maar vanaf dat moment werden de stemmen minder.
Ik vertelde dit in de stemmenhoordersgroep. Daar werd voorgesteld om de stemmen ook welterusten te wensen. Dat ben ik gaan doen. Vanaf dat moment verdwenen de stemmen ook uit mijn dromen en werden ze overdag steeds minder.
Terugkijken naar het ontstaan van de stemmen
Daarna ben ik gaan nadenken over het moment waarop de stemmen in mijn leven waren gekomen.
Zoals ik eerder vertelde, was dat rond het uit elkaar gaan van mijn ouders en de afstand die daardoor tussen mij en mijn ouders was ontstaan.
Ik had inmiddels jarenlang systeemtherapie gehad om de banden met mijn ouders te herstellen. Maar die therapie was vooral gericht op het zoeken naar wie er schuld had. Dat werkte voor mij niet.
Daarom besloot ik tijdens mijn laatste geplande opname om opnieuw met beide ouders in gesprek te gaan en volledig open kaart te spelen.
Mijn moeder vertelde ik wat mij werkelijk pijn had gedaan. Ook vertelde ik waar ik spijt van had en bood ik haar mijn excuses aan. Ik legde haar uit wat er met mij aan de hand was.
Voor het eerst in mijn leven voelde mijn moeder en ik ons echt verbonden. We werden zo close dat ik zelfs bij haar op schoot kon zitten.
Ook met mijn vader heb ik gesproken. Ik vertelde hem alles wat er speelde en bood hem mijn excuses aan voor wat er was gebeurd en voor de manier waarop ik me had gedragen.
Hij was erg emotioneel, maar ook ontzettend blij dat er niets meer tussen ons in stond. Hij vertelde dat hij van mij hield zoals ik ben.
Sindsdien kom ik bij mijn beide ouders weer regelmatig over de vloer.
De stemmen verdwijnen
Dit gaf mij een heel goed gevoel.
Ik ben hun dochter. Zij houden van mij. Ze zijn er voor mij. Ik mag huilen en wanneer ik huil, troosten ze mij. Ik ben niet alleen.
Mijn eigenwaarde en mijn zelfbeeld verbeterden sterk.
In september vierde ik mijn verjaardag bij mijn moeder. Dat was bijzonder, omdat ik mijn verjaardag al ruim tien jaar niet meer had gevierd.
Op die ochtend waren de stemmen ineens weg.
Zonder waarschuwing. Zonder afscheid.
Het was ineens stil.
Je zou denken dat dit alleen maar fijn zou zijn. Maar het voelde vooral vreemd. Ik bleef de hele dag wachten tot ze weer zouden komen.
Daarbij hoorde ik ineens allerlei geluiden achter mij die ik vroeger nooit had gehoord. Ook daar moest ik aan wennen. Het heeft maanden geduurd voordat ik gewend was aan de stilte.
Om een of andere bizarre reden miste ik de stemmen. Ik denk omdat ik jarenlang altijd wel iets had gehoord en er nu ineens momenten waren waarop ik helemaal niets hoorde.
Ik moest daarom steeds de televisie of radio aan hebben. Ik werd bijna gek van de stilte. Ook in juni 2016 stond de radio thuis nog vrijwel altijd aan.
Terugkijkend
Wanneer ik nu terugkijk, denk ik dat de stemmen ooit zijn gekomen als een vorm van steun die mijn ouders mij op dat moment niet konden geven.
Toen ik op een gegeven moment stopte met naar de stemmen te luisteren, gingen ze mijn aandacht proberen te krijgen door harder en negatiever te worden. Ze gebruikten mijn traumatische ervaringen om bepaalde reacties bij mij uit te lokken. Ze prikten als het ware op de zere plekken, zodat de emoties die ik jarenlang had weggestopt alsnog naar buiten konden komen.
Ik denk echter niet dat de stemmen ooit werkelijk de rol van mijn ouders hebben willen overnemen.
Misschien was het uiteindelijk juist de bedoeling dat ik opnieuw in contact zou komen met mijn ouders, dat ik mijn verdriet mocht voelen en dat ik zou ervaren dat ik er niet alleen voor stond.
Robin, ervaringsdeskundige